Monsanto: Ένα βήμα πίσω…

Ο τεράστιος όμιλος αγροχημικών και σπόρων Monsanto Inc ανακοίνωσε στις 26 Αυγούστου 2015 ότι εγκαταλείπει ως αποτυχημένη την προσπάθειά του να αγοράσει τον μεγάλο Ελβετικό όμιλο αγροχημικών και σπόρων Sygenta AG. Η Monsanto είχε προσφέρει $46 δισεκατομμύρια, αλλά η πρόταση δεν είχε γίνει δεκτή. Στην εξαγορά, είχε παρέμβει ο Γερμανικός όμιλος της BASF. Φαίνεται ότι η προσφορά της BASF έγινε πιο πολύ για να αποτύχει η προσπάθεια της Monsanto να κυριαρχήσει πλήρως στον παγκόσμιο τομέα των αγροχημικών (και παρεμπιπτόντως των σπόρων).

Όλη η βιομηχανία των αγροχημικών αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα κυρίως στις ΗΠΑ, καθώς οι Αμερικανοί αγρότες περιορίζουν σημαντικά τις αγορές τους σε εφόδια και εξοπλισμό.

Θεωρώ ότι η αποτυχία της προσπάθειας της Monsanto είναι καλή για τους αγρότες όλου του κόσμου. Καθώς η προμήθεια αγροχημικών, αλλά και σπόρων, έχει υπερ-συγκεντρωθεί διεθνώς σε μία χούφτα ομίλων, ο ανταγωνισμός έχει μειωθεί δραματικώς.

Η ελεύθερη αγορά σταματά να λειτουργεί όταν εμφανίζονται τέτοια φαινόμενα ολιγοπωλίων. Όταν, μάλιστα, αυτό αφορά τον τόσο σημαντικό και κρίσιμο τομέα της παραγωγής τροφίμων, πρέπει να είμαστε πολλαπλώς σε εγρήγορση. Οι αγρότες και παραγωγοί όλου του κόσμου πρέπει να πιέζουν τις κυβερνήσεις να εμποδίζουν τέτοιες υπερ-συγκεντρώσεις.

Διάρθρωση της Βιομηχανίας Σπόρων 2013

Το θέμα δεν είναι μόνον οικονομικό και λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς. Αφορά και σε θέματα ασφαλείας της παραγωγής τροφίμων.

Η βιολογική φύση της παραγωγής τροφίμων ζητά ποικιλότητα. Μόνον η πολύ μεγάλη ποικιλία σπόρων και ζωικών ειδών μπορούν να διασφαλίσουν την συνέχεια της παραγωγής τροφίμων από επιδημίες ασθενειών και εχθρών που μπορούν να εξαφανίσουν, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, μεγάλα ποσοστά της παραγωγής και της παραγωγικής δυναμικότητας.

Όσο βασιζόμαστε σε όλο και πιο λίγα είδη, ποικιλίες και υβρίδια, τόσο είναι πιθανότερο να μη υπάρξουν ανθεκτικότητες σε μία πιθανή πανδημία. Ήδη οι επιστήμονες είναι ανήσυχοι διότι σε ορισμένα είδη, κυρίως της μεγάλης καλλιέργειας, υπάρχει πολύ μικρή ποικιλότητα διεθνώς.

Το ίδιο συμβαίνει και στα λαχανικά: η συγκέντρωση των εταιρειών σπόρων σε 4 μεγάλους ομίλους αυτόν τον αιώνα οδήγησε στην απόσυρση από την αγορά πάρα πολλών ποικιλιών λαχανικών. Για τις εταιρείες, αυτό έχει οικονομική βάση: μειώνουν τα έξοδά τους και επίσης, προωθώντας τα υβρίδια, εμποδίζουν τους αγρότες να κρατούν σπόρο οι ίδιοι. Για το περιβάλλον και την ασφάλεια της παραγωγής, όμως, αυτό είναι πολύ κακή εξέλιξη.

Υπενθυμίζω ότι μόλις πρόσφατα απετράπη η προσπάθεια των μεγάλων αυτών ομίλων σπόρων να περάσει πανευρωπαϊκή νομοθεσία που θα καθιστούσε παράνομο ακόμα και να κρατήσει κάποιος σπόρο από φυτά στις γλάστρες του μπαλκονιού.

Πέρα από την βιοποικιλότητα στα χωράφια και τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, υπάρχει θέμα όταν υπάρχουν λίγα και τα ίδια φάρμακα για να αντιμετωπίσουν εχθρούς και ασθένειες. Αν έχουμε ποικιλία αγροχημικών για την ίδια περίπτωση, τότε οι πιθανότητες η ασθένεια ή ο εχθρός να αποκτήσει ανθεκτικότητα σε όλα τα φάρμακα μικραίνει και άρα μικραίνει ο κίνδυνος επιδημιών. Όμως, η συγκέντρωση των φαρμακοβιομηχανιών σε ελάχιστους ομίλους μειώνει, για λόγους κόστους, την ποικιλία αγροχημικών που έχουμε στην φαρέτρα μας.

Συμπέρασμα:

Είναι θετικό για την αγροτική παραγωγή η αποτυχία της εξαγοράς της Sygenta από την Monsanto. Οι τομείς των αγροχημικών και των σπόρων είναι ήδη υπερ-συγκεντρωμένοι σε ανησυχητικό βαθμό για την μελλοντική ασφάλεια της παραγωγής τροφίμων.