Καρκινογόνες Ουσίες από τα Φυτοφάρμακα μόνον;

Τα φυτοφάρμακα είναι ουσίες βιοκτόνες, σχεδιασμένες δηλαδή να σκοτώνουν διάφορους έμβιους οργανισμούς, όπως έντομα, μύκητες, βακτήρια.

Συνήθως, πρόκειται για ουσίες που έχει συνθέσει ο άνθρωπος. Αυτό, για πολλούς, αρκεί για να μη τις θέλουν στο φαγητό τους. Δεν φθάνει, όμως, αυτό. Κάποια φυτοφάρμακα έχουν κατηγορηθεί ως καρκινογόνα.

Η λέξη “κατηγορηθεί” είναι η σωστή, καθώς, με την επιστημονική μέθοδο είναι δύσκολο να αποδείξουμε, ειδικώς για τα πιο καινούργια, αν είναι καρκινογόνα ή όχι. Θα έπρεπε να βρούμε εθελοντές, άλλους να τους ταΐζουμε καθημερινώς με το υπό εξέταση φάρμακο και άλλους με ψεύτικο (placebo) και να παρατηρήσουμε αν εμφανίζουν καρκίνο.

Αυτό δεν είναι εφικτό. Για τον λόγο αυτό, ταΐζονται ποντίκια με το φυτοφάρμακο και παρατηρούμε αν τα ποντίκια εμφανίζουν καρκίνο. Μετά, υποθέτουμε ότι αν μία ουσία αποδειχθεί καρκινογόνος ή τοξική στα ποντίκια, πολύ πιθανόν να έχει το ίδιο αποτέλεσμα στον άνθρωπο.

Όταν ένα φυτοφάρμακο αποδειχθεί καρκινογόνο ή τοξικό στα ποντίκια, το θεωρούμε αναμενόμενο καθώς πρόκειται για αφύσικη, τεχνητή ουσία και απαιτούμε την απόσυρσή του από την παραγωγή τροφίμων.

Είναι, όμως, έτσι; Ας το εξετάσουμε:

Όλα τα φυτά έχουν πολλούς εχθρούς που θέλουν να τα φάνε. Γι αυτό έχουν αναπτύξει πολλές μεθόδους για να αμύνονται. Κάποιες είναι μορφολογικές, πχ αγκάθια ή πολύ σκληροί εξωτερικοί ιστοί που αποτρέπουν την κατανάλωσή τους.

Όμως, όλα τα φυτά έχουν αναπτύξει και συνεχώς αναπτύσσουν νέες χημικές μεθόδους αμύνης. Περιέχουν ουσίες που είναι δηλητηριώδεις ή αποκρουστικές για τους εχθρούς τους.

Κάποιοι εχθροί, μαθαίνουν να τις ξεπερνούν. Πχ η Tuta absoluta ξεπερνά την σολανίνη και τα άλλα αλκαλοειδή δηλητήρια που περιέχουν τα φύλλα της τομάτας. Αλλά, την ίδια στιγμή, δεν μπορεί να ξεπεράσει τις τοξικές ουσίες που περιέχει το λάχανο και γι αυτό δεν το προσβάλλει.

Εκεί είναι και το πρόβλημα της προσομοιώσεως της καρκινογενέσεως στα ποντίκια. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν οι καρκινογόνες για τα ποντίκια ουσίες προκαλούν καρκίνο και στον άνθρωπο.

Θα μπορούσαμε, προληπτικώς, να απαγορέψουμε όλες τις καρκινογόνες στα ποντίκια ουσίες να βρίσκονται στο φαγητό μας;

Αν ακολουθούσαμε αυτήν την τακτική, θα έπρεπε να στερηθούμε από πάρα πολλά τρόφιμα. Ναι, δεν πρόκειται για λάθος! Έχουν προσδιορισθεί πάρα πολλές φυσικές καρκινογόνες στα ποντίκια ουσίες σε πάρα πολλά φρούτα και λαχανικά όπως:

Όλα τα τρόφιμα του πίνακα, τα καταναλώνουμε και σε μεγάλες ποσότητες και ποτέ δεν έχει βρεθεί ότι προκαλούν καρκίνο.

Επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι ο μέσος Αμερικανός καταναλώνει κάθε μέρα πάνω από 1.500 mg φυσικών βιοκτόνων που είναι καρκινογόνες στα ποντίκια και μόνον 0,09 mg συνθετικών φυτοφαρμάκων ή βιομηχανικών χημικών.

Κατά τα άλλα, οι φυσικές καρκινογόνες ουσίες δεν συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, όπως τα φυτοφάρμακα. Το γιατί δεν είναι του παρόντος. Η αφορμή γι’ αυτήν την ανάρτηση ήταν η προβολή στις 23/1/18 στην ΕΡΤ2 ντοκιμαντέρ που τρόμαζε τον κόσμο για τα φυτοφάρμακα που υπάρχουν στην συμβατική παραγωγή και συνιστούσε την κατανάλωση “βιολογικών”.

Δύο παρατηρήσεις:

1. Ασφαλώς και υπάρχουν επικίνδυνα φυτοφάρμακα που δεν θα ήθελα να είναι στο φαγητό μου. Δεν είναι, όμως, η κατάσταση όπως περιγράφεται. Τα φρούτα και λαχανικά από υπεύθυνους παραγωγούς είναι ασφαλή.
2. Έχω πολλούς λόγους να ψωνίζω ορισμένα βιολογικά φρούτα και λαχανικά. Ο κυριότερος είναι ότι η αργή και φυσική ανάπτυξη τους επιτρέπει να αναπτύξουν όλα τα αρώματα και γεύσεις που θα θέλαμε στην τροφή μας.

Ο καλύτερος τρόπος για να έχουμε καλά λαχανικά είναι να γνωρίζουμε τον παραγωγό και να μιλάμε μαζί του. Αυτό γίνεται πιο εύκολα στις Λαϊκές Αγορές.